Pırlantanın Işıltısını Belirleyen Detay: Pırlanta Kesiminde Faset Nedir? ve Pırlanta Anatomisi

Pırlanta kesiminde faset nedir? en önemli sorulardan biridir. Bir çok kişinin bilmediği önemli bir detay. Hatta bir sanattır. Pırlantanın parlaklığın, ışıltısının ve göz alıcı görünmesini sağlayan en önemli bilimsel güç fasettir. Bu ışıltı yeteneği genellikle kesim kalitesi(Cut) ile ilişkilendirilerek ifade edilir. Pırlanta kesimi yalnızca teknik bir işlem değil, aynı zamanda ustalık, deneyim ve estetik anlayışı gerektiren bir süreçtir. Gelin bu süreci birlikte inceleyelim….

Pırlantayı pırlanta yapan şey doğadaki karbon hali değil, insan oğlunun ona verdiği formdur. Eğer pırlanta doğru kesilmemişse, dünyanın en temiz ve en doğal taşı bile elinizde bir cam parçası gibi durur. Bugün parmağımıza veya boynumuza taktığımız vitrinde gördüğümüz o “ben buradayım” o parıltının aslında tamamen bir matematik ve mühendislik harikası olduğunu konuşacağız. O zaman hazırsanız başlıyoruz….

Pırlanta Kesiminde Faset Nedir?

Pırlanta kesiminde faset, pırlantanın parlamasını sağlayan en önemli unsurdur. Pırlantanın yüzeyine açılan küçük pencereler olarak tanımlayabiliriz. Daha basit bir ifade ile,

Faset; pırlantanın yüzeyinde bulunan küçük düz yüzeylerin geometrik şekilde düzenlenmiş yüzeylerdir. Işık pırlantaya girdiğinde, karmaşık şekilde yerleştirilmiş yüzeylerde kırılır ve pırlantanın parlamasını ve ışıldamasını sağlayan optik efektler oluşturur. Bir pırlanta kesicisi; pırlantanın ışığı doğru şekilde almasını ve doğru bir şekilde yansıtması için en doğru bir açı ile yerleştirmeyi hedefler.

Pırlantanın işlenmiş her yüzeyine faset olarak adlandırılır. Bu fasetler şekillerine göre isimlendirilir. Taç kısmından başlayarak, külah ucuna(culet) kadar bunların hepsini inceleyelim.

Pırlantanın Anatomisi

Ham elmas, aslında yerin kilometrelerce altında oluştuğundan aslında oldukça sıradan ve mat görünebilir. Onu pırlanta yapan şey kesimdir(Cut) . Kesim ise tamamen pırlantanın anatomisi ile ilgilidir.

Bu yazımda pırlanta cut, carat, color, clarity hakkında daha detaylı anlattım dilerseniz okuyabilirsiniz. Pırlanta 4C kuralı

Pırlantanın anatomisini anlamak için onu 3(üç) ana bölüme ayırabiliriz. Bu bölümleri şu şekilde inceleyelim.

• A. Taç (Crown)

  

→Taşın üst kısmı. Işığın içeri girdiği bölüm. Adı üzerinde pırlantanın kraliyet ailesi burasıdır. Tacın yüksekliği ve açısı, pırlantanın “ateşini”(fire) belirler. Eğer taş çok düz ise, ışık içeri girer ama o gökkuşağı renklerini oluşturacak kırılmayı yaşayamaz.

• B. Kemer (Girdle)

→Taşın en geniş kısmı, yani “bel” bölgesi. Taç ile külah kısmını birbirinden ayıran ince hattır. Pırlantayı tırnaklarla(montürle) kavradığımız yer burasıdır. Genellikle GIA, HRD veya IGI gibi laboratuvarlar taşın kimlik numarasını buraya lazer ile yazarlar. (Not: mikroskobik olarak yazıldığı için, çıplak gözle okunamaz.).

• C. Külah (Pavilion)

→ Taşın alt kısmı. Işığı yansıtıp yukarı gönderen ayna görevi görür. Taşın taç bölgesinden giren ışık, külahın iç duvarlarına çarpar ve tam karşıya, yukarıya yansır.

 

Pırlanta Kesiminde Fasetlerin Dağılımı Nasıldır? ve Görevleri Nelerdir?

Pırlantalarda çeşitli faset türleri bulunur ve her birinin şekli ve yerleşimi birbirinden farklıdır. Her faset türü, ışık ile istenen etkiyi yaratmak ve elmasın kesimini en üst düzeye çıkarmak için taşın her yerine birbirlerine geometrik bir şekilde düzenlenirler. İşte bilmemiz gereken faset türleri şu şekilde sıralayabiliriz.

Tabla (Table) Faset

Taşın en üstteki, en geniş düz yüzeydir. Ana ışık kaynağını içeri alan büyük bir penceredir. 1 adettir.

Yıldız Fasetler

Tablanın etrafını saran üçgen yüzeylerdir. Işığı dağıtıp minik kıvılcımlar yaratır. Diğer fasetlerden gelen ışığın yansımaya başlaması için açılı olarak yerleştirilmişlerdir. 8 adettir.

Bezel Fasetler

Taştaki taç bölgesinin ana gövdesini oluştururlar. 8 adettir.

Üst ve Alt Kemer Fasetleri

16+16 toplam 32 adettir. Işığın kenara yayılmasını ve simetriyi sağlarlar.

Külah Ana Fasetleri

Işığın yukarıya yansımasını sağlayan ana itici güçtür. 8 adetten oluşur.

Kület (Culet)

Pırlantanın külah bölgesinin ucunda olan minik düzlüktür. Modern kesimde genellikle none(yok) olarak tercih edilir.Bir elmasın kületi ya sivri ve bir noktaya doğru iner ya da düz bir yüzey oluşturacak şekilde kesilir. Zümrüt kesimlerinde olduğu gibi daha düz ise, buna omurga denir.

 

Neden 57-58 Faset ?

Pırlantanın taç kısmında 33 tane, külah kısmında 24 adet ve toplam 57 adet fasetten oluşur. Elmas doğanın en sert maddesi olmasın rağmen, onunda kırılmaya karşı en hassas olduğu bölgeler ve yerler vardır. Pırlanta ucu en en hassas olan bölgelerden bilirdir. Bunun için külah kısmında, kırılmaya neden olmadan kesilebilir. Külah ucunun kesildiğinde ise 58 faset olarak adlandırılır.

 

 

---

Değerli zamanınızı ayırıp yazımı okuduğunuz ve destek olduğunuz için teşekkür ederim.

Soru, öneri ve görüşleriniz için iletişime geçmekten çekinmeyiniz.

---

Kaynak:

https://www.sinapirlanta.com

https://en.wikipedia.org

https://www.gemsociety.org

https://shop.kenanddanadesign.com